විද්යාඥයො පිරිසක් මතකයන් එක් ගොලුබෙල්ලෙකුගෙන් තවත් එකෙකුට හුවමාරු කරපු කතාවක් ආරංචි වුණා.සමහරවිට දවසක මේක මිනිසුන්ට කරන්නත් විදියක් ඒ අය හොයාගනියි.එහෙම වුනොත් කරන්න පුළුවන් එක එක විදියෙ දේවල් හිතන අතරෙ මට මේක ලියන්න හිතුණා.

මේ විද්යාඥයො කටටිය මුහුදු ගොළුබෙල්ලො 20,000 කගේ විතර තියෙන නියුරෝන මිනිස්සු බිලියන 100 දෙනෙකුටත් වඩා පිරිසක් එක්ක සංසන්දනය කරළා තියෙනවා.බොහොමයක් විද්යාඥයො කාලයක් තිස්සේ මුහුදු මත්ස්යයන් ගැන අධ්‍යයනය කරමින් ඉන්නෙ,මේ ජිවීන් ඉගෙනගන්න විදිය ගැන පවා විද්යාඥයො ගොඩක් දේවල් දන්නවා.සාගර ජීවීන්ගෙන් වැඩි කොටසක් ක්ෂීරපායින්.ඒ කියන්නෙ කිරි බී වැඩෙන අය.මුහුදේ ජීවත් වෙන සත්තුන්ගෙන් වෙන කිසිම ජීවියෙක්ගෙ දකින්න නැති විශේෂ ලක්ශනයක් මුහුදු ගොළුබෙල්ලන්ට තියෙනවා.ඒ තමා ඒ ගොළුබෙල්ලන්ගෙ ස්නායු ආවේග හුවමාරුව.ඒ සත්තුන්ගෙ ස්නායු ආවේග හුවමාරුව අපේ ස්නායු ආවේග හුවමරුවට ගොඩක් දුරට සමානව තමා සිද්ධ වෙන්නෙ.

ඉතිං ඒ නිසා මුහුදු ගොලුබෙල්ලො අතර මතකයන් හුවමාරු කරා වගේම මිනිසුන් අතරත් මතකයන් හුවමාරු කරන එක ගැන අපට බලපොරොත්තුවක් තියා ගන්න පුලුවන්…😋

The journal eNEURO කියන සඟරාවෙ තියෙන විදියට පරීක්ෂණ වලදී මේ අය ගොලුබෙල්ලන්ගේ නැට්ටට කම්පනයක් ලබා දීලා තියෙනවා(මේක හානියක් නොවෙන විදියට කරලා තියෙන්නෙ)ඒකෙදි උන් තත්පර කීපයක රැලි ගැසීමේ ප්‍රතිචාරයක් ලබා දීලා තියෙනවා.මේක නැවත නැවත් කරද්දි ඒ ප්‍රතිචාරය තත්පර 50 ක විතර කාලයක් වෙනකල් වැඩි කර ගන්න පුලුවන් වෙලා තියෙනවා.

ඊළඟට,මේ විද්යාඥයො කණ්ඩායම පුහුණු කරන ලද ගොළුබෙල්ලන්ගේ ඉහළ උදරයේ ස්නායු පටකයේ තියෙන සෛල වල DNA මත පදනම් වෙච්ච රයිබෝනියුක්ලෙයික් අම්ල(RNA-Ribo Nucleic Acid) කිහිපයක් අරගෙන,නුපුහුණු ගොළුබෙල්ලන්ගෙ ස්රාවීකරණ පද්ධතියට ඇතුල් වෙන විදියට උන්ට එන්නත් කරලා තියෙනවා.ඊටපස්සෙ ගොලුබෙල්ලන්ට කම්පනයක් ලබා දුන්නම,RNA එන්නත් නොකරපු ගොළුබෙල්ලන් තත්පර කීපයක් විතරක් ඒ ඉරියව්වෙන් ඉඳලා තියෙනවා පුහුණුවක් නොබලපු ගොළුබෙල්ලන් හැමෝම සාමාන්‍යයෙන් කරන විදියට.ඒත් පුහුණුව ලබපු ගොළුබෙල්ලන්ගෙන් ගත්ත RNA එන්නත් කරපු අය තත්පර 40 ක් තිස්සේ උන්ගෙ ඉරියව්ව තියන් ඉඳලා.මීට කලින් අත්දැකීම් නැති දෙයක් වුණත් මේ උත්තේජයට(නැට්ටට කම්පනයක් ඇති වීම)ප්‍රතිචාර දක්වන්නෙ කොහොමද කියලා මේ ගොලුබෙල්ලො මතක් කරලා තියෙනවා.ඉතින් පුහුණු කරපු ගොළුබෙල්ලන්ගෙ ඒ පුහුණුව ගැන තියෙන මතක පුහුණු නොකරපු ගොලුබෙල්ලන්ට ලැබුන නිසා තමයි ඒ පුහුණු නොකරපු ගොලුබෙල්ලො තත්පර 40 ක් විතර අදාල ප්‍රතිචාරය පෙන්නුවෙ.

දීර්ඝ කාලයක් තිස්සෙ තියෙන විද්යාත්මක විවාදයක් පැහැදිලි කරන්න සඳහා මේක විශාල සාක්ශියකි.සමහර පර්යේෂකයන්ගෙ අදහස; මතක ශක්තිය ගබඩා කරලා තියෙන්නෙ ස්නායු සෛල අතර අවකාශයෙ කියලා.තවත් පිරිසක් නියුරෝන වල න්‍යෂ්ටි තුළ මතකයන් ගබඩා කරලා තියෙනවා කියලා කියනවා.ලේඛකයෙකු වන ඩේවිඩ් ග්ලැන්ස්මන් BBCයට කියලා තියෙනවා, “මතක ශක්තිය අපේ ස්නායු සෛල අතර අවකාශයේ ගබඩා කරළා තිබුනනම්, අපේ අත්හදා බැලීම් සාර්ථක වෙන්න කිසිම ඉඩක් නැ.”කියලා.

ඕක තමා කතාව.තව චූටි දේවල් ටිකක් කියන්නම්.මිනිසාට,ඒ කයන්නෙ අපිට තියෙන මතකය ආශ්‍රිත රෝගාබාධවලට ප්‍රතිකාර කරන්නනම් ඒකට මුලින්ම අපේ මොළය මතකය ගඩඩා කරන්නෙ කොහෙද,කොහොමද කියන දේ අපි තේරුම් ගන්න ඕන.UCLA කණ්ඩායම කියන විදිහට,”මේ අධ්‍යයනයන් වලින් මතකයන් වෙනස් කිරීම, වැඩි දියුණු කිරීම හෝ අත්හැර දැමීමට හැකියාව තයෙනවා”.මේකෙන් Alzheimer’s රෝගයේ මුල් අවධියේදී මිනිසුන්ගේ මතකයෙන් අහිමි වුණු දේවල් නැවත ලබාදෙන්න නව ක්‍රම ඇති විය පුලුවන්.පශ්චාත්-කම්පිත මානසික ආතතිය (PTSD) සඳහා නවීන ප්‍රතිකාර රටා හොයා ගන්නත් පුලුවන් වෙයි.

කොහොම වුණත් මේ හැම සොයා ගැනීමක්ම සිද්ධ කෙරුණේ ගොලුබෙල්ලන් සම්බන්ධව.ඒවගේම මේකෙන් මතකය ගබඩා වෙලා තියෙන්නෙ කොහෙද කියන ප්‍රශ්නෙට හරියටම පිලිතුරක් ලැබෙන්නෙත් නෑ.ඒවගේම මේ ක්‍රමය මිනිසුන්ට සාර්ථක වෙයිද කියන්නත් බෑ..

ඉතිං අපි තාමත් RNA කොටසක් ගෙලට එන්නත් කරල කරාතේ කලු පටි කාරයෙක් හරි සුපිරි Gamer කෙනෙක් හරි වෙන්න තියෙන හැකියාවන්ට ගොඩක් දුරින් ඉන්නෙ..😝 ඒ වුනත් ඒකට එක පියවරක් හරි ලං වෙන්න පුලුවන් වෙලා තියෙනවා මේ නැට්ට කම්පනය කරපු ගොලුබෙල්ලන්ට ස්තූති වෙන්න.

මේ ගැන ඔයාලා දන්න දේවල් තව ඇති.ඒ දේවල් Comment කරන්න.එතකොට අනිත් අයටත් ඒ දේවල් දැනගන්න පුලුවන්.මේ වගේ තව රස කතා කියවන්න කැමතිනම් Follow කරන්න මේ Blog එක.අන්තිමට කියන්න තියෙන්නෙ අමාරුවෙන් මේක කියෙව්වට Thank you !😛

Special Credits : UD

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s